Monolitik zirkonya restorasyonlar, tamamı zirkonya seramiğinden oluşan tek parça sabit restorasyonlardır. Bu restorasyonlar, bilgisayar destekli tasarım ve üretim (CAD/CAM) teknolojileri kullanılarak hazırlanabilmektedir (Miyazaki et al., 2013).
Zirkonya esaslı restorasyonlar ilk kullanılmaya başlandığında, estetik görünümü sağlamak amacıyla zirkonya altyapısı üzerine porselen uygulanması yaygın bir yaklaşımdı. Daha sonraki yıllarda geliştirilen monolitik zirkonya materyalleri ile restorasyonun tek parça halinde üretilmesi mümkün olmuş ve bu materyaller farklı klinik endikasyonlarda değerlendirilmeye başlanmıştır (Özkurt-Kayahan, 2016).
Restoratif diş hekimliğinde kullanılacak materyalin seçimi; eksik diş dokusunun miktarı, restorasyonun uygulanacağı bölge, çiğneme kuvvetleri, estetik gereksinimler ve bireysel klinik özellikler birlikte değerlendirilerek yapılmaktadır (Leitão et al., 2022).
Monolitik zirkonya da bu değerlendirme sonucunda uygun görülen olgularda kullanılabilen seramik restorasyon seçeneklerinden biridir (Kontonasaki et al., 2019).
Bilimsel yayınlarda monolitik zirkonyanın yüksek mekanik dayanım gösteren seramik materyaller arasında yer aldığı bildirilmektedir (Fathy & Al-Zordk, 2021).
Aynı zamanda tek parça yapıdan oluşması nedeniyle, porselen kaplamalı bazı restorasyonlarda görülebilen porselen tabakasındaki ayrılma (chipping) komplikasyonunun bu materyalde farklı şekilde değerlendirildiği belirtilmektedir (Özkurt-Kayahan, 2016).
Bununla birlikte hiçbir restoratif materyal tüm klinik durumlar için tek başına uygun kabul edilmemektedir. Materyal seçimi, hastaya özgü klinik değerlendirme sonucunda yapılmaktadır (Leitão et al., 2022).
Son yıllarda geliştirilen yeni nesil zirkonya materyallerinde ışık geçirgenliğinin (translusentlik) artırılmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. Bu gelişmeler sayesinde farklı estetik gereksinimlere yönelik materyal seçenekleri geliştirilmiştir (Kontonasaki et al., 2019).
Literatürde, translusentlik arttıkça bazı materyallerde mekanik özelliklerde değişiklikler görülebileceği bildirildiğinden, kullanılacak zirkonya türünün restorasyonun uygulanacağı bölgeye göre belirlenmesi önerilmektedir (Fathy & Al-Zordk, 2021).
Laboratuvar araştırmalarında monolitik zirkonya materyallerinin yüksek bükülme dayanımı gösterdiği bildirilmektedir (Fathy & Al-Zordk, 2021).
Klinik çalışmaları değerlendiren sistematik derlemelerde ise uygun endikasyonlarda uygulanan monolitik zirkonya restorasyonların uzun dönem klinik performanslarının kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir (Leitão et al., 2022).
Ancak klinik başarının yalnızca restorasyon materyaline bağlı olmadığı; ağız hijyeni, oklüzal kuvvetler, periodontal sağlık, düzenli kontroller ve bireysel hasta özelliklerinin de uzun dönem sonuçları etkileyebileceği belirtilmektedir (Leitão et al., 2022).
Karşı dişlerde meydana gelebilecek aşınma; restorasyon materyali, yüzey pürüzlülüğü, polisaj işlemleri ve bireysel çiğneme alışkanlıkları gibi birçok faktörden etkilenmektedir (Kontonasaki et al., 2019).
Araştırmalarda, uygun şekilde polisaj uygulanmış monolitik zirkonya yüzeylerinin, pürüzlü yüzeylere göre antagonist dişlerde daha düşük aşınma oluşturabildiği bildirilmiştir (Özkurt-Kayahan, 2016).
Bu nedenle restorasyonun üretim sürecindeki yüzey işlemleri de klinik açıdan önem taşımaktadır (Kontonasaki et al., 2019).
Dijital üretim süreçlerinde genel iş akışı aşağıdaki aşamalardan oluşabilmektedir:
Dijital veya konvansiyonel ölçünün elde edilmesi
Ölçünün dijital ortama aktarılması
Bilgisayar destekli restorasyon tasarımının yapılması (CAD)
Zirkonya bloğunun frezelenmesi (CAM)
Sinterleme işlemi
Gerekli yüzey düzenlemeleri
Renklendirme ve glaze işlemleri
Klinik uyum değerlendirmesi
Üretim basamakları; kullanılan sistem, laboratuvar altyapısı ve klinik gereksinimlere göre farklılık gösterebilir (Miyazaki et al., 2013).
Restorasyonların uzun dönem kullanılabilmesi açısından düzenli ağız bakımının sürdürülmesi önem taşımaktadır. Dişlerin günde en az iki kez uygun teknikle fırçalanması, diş ipi veya ara yüz temizliği yapılması ve diş hekimi tarafından önerilen kontrol aralıklarına uyulması ağız sağlığının korunmasına katkı sağlayabilir (Leitão et al., 2022).
Restorasyonda kırık, uyumsuzluk, hareketlilik veya farklı bir sorun hissedilmesi durumunda değerlendirme amacıyla diş hekimine başvurulması uygun olacaktır.
Monolitik zirkonya restorasyonlar, günümüzde restoratif diş hekimliğinde kullanılan seramik materyallerden biridir. Bilimsel çalışmalar; bu materyalin mekanik özellikleri, biyouyumluluğu, optik özellikleri ve klinik performansı üzerine araştırmaların devam ettiğini göstermektedir (Kontonasaki et al., 2019; Leitão et al., 2022).
Her bireyin ağız ve diş yapısı farklı olduğundan, hangi restoratif materyalin uygun olduğuna ilişkin karar klinik muayene, radyografik değerlendirme ve bireysel gereksinimler doğrultusunda diş hekimi tarafından verilmelidir.
Fathy, S. M., & Al-Zordk, W. A. (2021). Flexural strength and translucency characterization of aesthetic monolithic zirconia and relevance to clinical indications: A systematic review. Journal of Prosthodontic Research.
Kontonasaki, E., Rigos, A. E., Ilia, C., & Istantsos, T. (2019). Monolithic zirconia: An update to current knowledge. Optical properties, wear, and clinical performance. Dentistry Journal, 7(3), 90.
Leitão, C. I. M. B., Fernandes, G. V. O., Azevedo, L. P. P., Araújo, F. M., Donato, H., & Correia, A. R. M. (2022). Clinical performance of monolithic CAD/CAM tooth-supported zirconia restorations: Systematic review and meta-analysis. Journal of Prosthodontic Research, 66(3), 374–384.
Miyazaki, T., Nakamura, T., Matsumura, H., Ban, S., & Kobayashi, T. (2013). Current status of zirconia restoration. Journal of Prosthodontic Research, 57(4), 236–261.
Özkurt-Kayahan, Z. (2016). Monolithic zirconia: A review of the literature. Journal of Oral Health and Dental Management.
2026 mehmethamurcu.com.tr

