Şeffaf Plak Üretiminde In-House ve Tasarım Destekli Dijital İş Akışı

Giriş

Dijital teknolojiler, diş hekimliğinde tanı, planlama ve laboratuvar süreçlerinin sistematik şekilde yürütülmesine katkı sağlamaktadır. Şeffaf plak uygulamalarında dijital iş akışı; ölçülerin dijital ortama aktarılması, bilgisayar destekli tasarım süreçleri ve üç boyutlu model üretimi gibi birbirini takip eden aşamalardan oluşur.

Bazı klinik ve laboratuvarlarda bu süreçlerin bir bölümü kurum bünyesinde (in-house) yürütülürken, ihtiyaç duyulan durumlarda belirli tasarım aşamaları konusunda dijital tasarım merkezlerinden destek alınabilmektedir. Bu yaklaşım, dijital üretim sürecinin planlı şekilde yönetilmesini amaçlayan iş akışı modellerinden biridir.

In-House ve Tasarım Destekli Yaklaşım

"In-house" yaklaşımı, laboratuvar bünyesinde gerçekleştirilen dijital üretim süreçlerini ifade eder. Model hazırlama, model tarama, üç boyutlu baskı hazırlığı ve kalite kontrol gibi işlemler bu kapsamda değerlendirilebilir.

"Tasarım destekli" yaklaşım ise dijital model verilerinin, gerekli teknik çalışmaların yapılabilmesi amacıyla yetkilendirilmiş tasarım altyapıları kullanılarak değerlendirilmesini ifade eder. Bu süreçlerin yürütülmesinde yürürlükteki mevzuat ile veri güvenliği ve gizlilik ilkelerine uyulması önem taşır.

Dijital İş Akışının Temel Aşamaları

1. Ölçünün Hazırlanması

Klinikten laboratuvara ulaşan ölçü uygunluk açısından değerlendirilir. Uygun bulunan ölçüden dental alçı model hazırlanır ve modelin tam sertleşmesi beklenir.

2. Dijital Tarama

Hazırlanan model laboratuvar tipi optik tarayıcı ile dijital ortama aktarılır. Elde edilen üç boyutlu model (STL), görüntü bütünlüğü açısından kontrol edilir.

3. Dijital Model Düzenleme

STL dosyaları gerekli görüldüğünde dijital model düzenleme yazılımlarında incelenir.

Bu aşamada;

• gereksiz bölgelerin temizlenmesi,

• mesh bütünlüğünün kontrol edilmesi,

• yüzey hatalarının düzeltilmesi,

• model tabanının düzenlenmesi

gibi teknik işlemler gerçekleştirilebilir.

Tasarım Süreci

Dijital model dosyaları, gerekli teknik değerlendirmelerin yapılabilmesi amacıyla kullanılabilir.

Tasarım tamamlandıktan sonra laboratuvara ulaştırılan dosyalar;

• model sıralaması,

• teknik uygunluk,

• dosya bütünlüğü,

• üretim parametreleri

bakımından yeniden kontrol edilir.

Bu değerlendirme, laboratuvarın kalite kontrol sürecinin bir parçasını oluşturur.

Üretim Hazırlığı

Onaylanan modeller üç boyutlu yazıcı yazılımına aktarılır.

Bu aşamada;

• baskı yönü belirlenir,

• destek (support) yapıları oluşturulur,

• katman ayarları yapılır,

• dilimleme (slice) işlemi tamamlanır,

• baskı dosyası hazırlanır.

Üç Boyutlu Model Üretimi

Hazırlanan baskı dosyası üç boyutlu yazıcıya aktarılarak model üretimi gerçekleştirilir.

Üretim öncesinde;

• reçine seviyesi,

• baskı tablasının durumu,

• cihaz temizliği,

• laboratuvar ortam koşulları

kontrol edilir.

Üretici tarafından önerilen çevresel çalışma koşullarının sağlanması, üretim sürecinin standardizasyonuna katkı sağlayabilir.

Sonraki Laboratuvar Aşamaları

Model üretiminin ardından laboratuvarın standart çalışma prosedürüne göre;

• model temizliği,

• termoform işlemi,

• plak kesimi,

• kenar düzeltmeleri,

• polisaj,

• son kalite kontrol

işlemleri uygulanabilir.

Kullanılan yöntemler, ekipmanlar ve materyaller laboratuvarın teknik altyapısına göre değişiklik gösterebilir.

Dijital İş Akışının Önemi

Standartlaştırılmış dijital iş akışları;

• laboratuvar süreçlerinin planlı şekilde yürütülmesine,

• üretim kayıtlarının izlenebilirliğine,

• kalite kontrol uygulamalarının düzenli gerçekleştirilmesine,

• dijital üretim süreçlerinin dokümantasyonuna

katkı sağlayabilir.

Kişisel Verilerin Korunması

Şeffaf plak üretiminde kullanılan dijital ölçüler, üç boyutlu modeller ve ilgili kayıtların işlenmesinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) başta olmak üzere yürürlükteki ilgili mevzuata uyulması önem taşır.

Dijital verilerin işlenmesi, saklanması ve gerektiğinde teknik amaçlarla aktarılması süreçlerinde; veri güvenliği, gizlilik, yetkilendirme ve erişim kontrolü ilkeleri gözetilmelidir. İlgili süreçler, veri sorumlusu tarafından belirlenen idari ve teknik tedbirler çerçevesinde yürütülmeli; gerekli hallerde açık rıza ve diğer hukuki yükümlülükler dikkate alınmalıdır.

Sonuç

Şeffaf plak üretiminde in-house laboratuvar uygulamaları ile tasarım destekli dijital süreçler, planlı bir dijital iş akışının oluşturulmasına katkı sağlayabilir. Her laboratuvarın kullandığı ekipman, yazılım ve üretim prosedürü farklılık gösterebileceğinden, iş akışlarının kurumun kalite yönetim sistemi doğrultusunda oluşturulması, düzenli olarak gözden geçirilmesi ve yürürlükteki mevzuata uygun şekilde uygulanması önem taşımaktadır.